Chcąc zaspokoić wzrastające zainteresowanie Państwa dotyczące skutecznych metod leczenia schorzeń kręgosłupa oraz przygotować Państwa do stawiania czoła problemom związanym z zabiegiem operacyjnym na kręgosłupie, udostępniamy zbiór informacji przygotowany przez lekarzy specjalistów.
-
Pierwszy kontakt
Pierwszy krok jaki powinien zrobić Pacjent z nierozpoznanymi dolegliwościami kręgosłupa to udać się do lekarza pierwszego kontaktu (rodzinnego), który to po wstępnym rozpoznaniu kieruje Pacjenta do lekarza specjalisty (ortopedy, neurologa, neurochirurga).
-
Kontakt ze specjalistą
Pacjent zgłasza się do specjalisty z pierwszymi wynikami badań oraz ze zdjęciami. Lekarz specjalista na podstawie materiału chorobowego diagnozuje rodzaj schorzenia oraz wybiera odpowiednią terapię do schorzenia, np. masaż klasyczny, masaż wirowy, wyciąg na stole pulsacyjnym, zabiegi działające rozluźniająco i przeciwbólowo (ciepłolecznictwo, terapia zmiennymi polami elektrycznymi), itp.
W momencie, gdy po przeprowadzonych zabiegach dolegliwość nie ustępuje, wówczas najczęściej lekarz zleca zrobienie dodatkowych badań, typu: rezonans magnetyczny, zdjęcia uzupełniające. W razie wystąpienia konieczności kwalifikuje Pacjenta na zabieg operacyjny.
-
Przygotowanie do zabiegu operacyjnego
Lekarz prowadzący dokładnie planuje rodzaj i zakres zabiegu operacyjny oraz przygotowuje chorego. Pacjent jest zawiadamiany o terminie zabiegu operacyjnego poprzez pisemne wezwanie lub telefonicznie. Udzielana jest mu również informacja o tym co powinien zabrać ze sobą do szpitala:
-
przybory kosmetyczne (szczoteczka do zębów, pasta do zębów, mydło, ręcznik)
-
piżama,
-
szlafrok,
-
kapcie,
-
radio lub telewizor (jeżeli nie ma w szpitalu),
-
coś do czytania.
W przypadku zabiegów planowanych, jeżeli posiadane zaplecze na to pozwala, czas pobytu w szpitalu wykorzystujemy na przygotowanie rehabilitacyjne chorego oraz na program autotransfuzji. Przygotowanie rehabilitacyjne do zabiegu ma na celu zwiększenie elastyczności kręgosłupa oraz zachowanie ogólnej sprawności fizycznej. Zajęcia i zabiegi prowadzone są przez rehabilitantów i magistrów rehabilitacji. Na cykl przygotowań do zabiegu składają się ćwiczenia oddechowe, zajęcia na basenie. Ćwiczenia mogą być wspomagane zabiegami fizykoterapełtycznymi.
Rutynowe przedoperacyjne przygotowanie obejmuje: badanie fizykalne, wykonanie podstawowych badań laboratoryjno-diagnostycznych: morfologia krwi obwodowej, grupa krwi, układ krzepnięcia, próby wątrobowe, poziom białka, elektrolitów, mocznika i kreatyniny w surowicy krwi, wykonanie zdjęcia przeglądowego klatki piersiowej, zapisu EKG, a u niektórych chorych spirometrii płuc i gazometrii krwi tętniczej.
W wybranych przypadkach należy przeprowadzić konsultację kardiologiczną z oceną echokardiogramu serca, konsultację neurologiczną, konsultację onkologiczną. Wyniki badań kwalifikują ostatecznie Pacjenta do zabiegu operacyjnego.
-
Zabieg operacyjny
Postęp w chirurgii kręgosłupa w ostatnich latach spowodował, że znacznie rozszerzyły się wskazania do leczenia operacyjnego w wielu schorzeniach, takich jak wrodzone i nabyte wady kręgosłupa, deformacje w przebiegu schorzeń neuromięśniowych, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, urazy, nowotwory pierwotne i wtórne kręgosłupa, zespoły uciskowe rdzenia o różnej etiologii.
Pacjenci ze schorzeniami kręgosłupa stanowią bardzo niejednorodną grupę zarówno pod względem wiekowym jak i z powodu obciążenia chorobą podstawową oraz schorzeniami dodatkowymi. Aktualnie stosowane techniki operacyjne, coraz nowocześniejsze stawiają bardzo wysokie wymagania co do rodzaju i jakości stosowanego znieczulenia oraz wymagają ścisłej współpracy chirurga i anestezjologa. Należy pamiętać, że zabiegi na kręgosłupie są długotrwałe i często trudne technicznie, a dość duży odsetek chorych jest operowanych w trybie nagłym, z powodu ostrej dysfunkcji rdzenia kręgowego.
-
Postępowanie pooperacyjne
W okresie pooperacyjnym szczególną uwagę należy zwrócić na skuteczną terapię przeciwbólową. Należy precyzyjnie dostosować dawkowanie i rodzaj leków do potrzeb pacjenta.
Obowiązuje zasada szybkiej pionizacji uruchomienia pacjenta. W pierwszej dobie po zabiegu, z pomocą rehabilitantów chory najpierw siada, następnie staje przy łóżku i powoli zaczyna chodzić. Takie postępowanie pozwala na zmniejszenie ryzyka groźnych powikłań pooperacyjnych. Przy prawidłowo wykonanej stabilizacji kręgosłupa dla pacjenta nie ma praktycznie żadnych ograniczeń co do wykonywanych czynności. W wyjątkowych przypadkach (najczęściej skomplikowane wady wrodzone kręgosłupa) stosuje się unieruchomienie zewnętrzne.
W znakomitej większości przypadków stosowanie wszelkiego rodzaju gorsetów jest niepotrzebne. Po zabiegu na kręgosłupie zaleca się okresowe zmniejszenie aktywności fizycznej (uprawianie sportu, praca fizyczna, itp.) na okres około 3 miesięcy, ale wszystkie inne czynności życiowe mogą być wykonywane bez ograniczeń. Po tym okresie następuje stopniowe zwiększanie aktywności fizycznej, po roku nie ma praktycznie przeciwwskazań co do wykonywanych czynności. W okresie 1-2 lat po zabiegu zrost i przebudowa kostna jest zakończona.
Obecnie pobyt w szpitalu jest maksymalnie skracany tzw. „chirurgia jednego dnia”. Najczęściej Pacjent przyjeżdża do szpitala 2 dni przed zabiegiem operacyjnym i pozostaje 7 - 10 dni po operacji.
-
Powrót do domu
Pacjent wypisany ze szpitala jest na tyle sprawny, (tzn. może siadać, chodzić, wykonywać proste czynności, wychodzić na spacer), iż rekonwalescencja w domu może przebiegać bez szczególnej opieki (wyjątek stanowa dzieci). Nie należy jednak obciążać kręgosłupa, np. podnoszeniem ciężarów.
Należy ściśle postępować według zaleceń lekarza. Najbezpieczniejszymi pozycjami dla Pacjenta jest pozycja leżąca lub chodzenia. W związku z tym ważną sprawą jest odpowiednie przygotowanie łóżka, którego materac powinien być na tyle twardy i prosty, żeby rekonwalescent nie zapadał się pod swoim ciężarem. Długie siedzenie jest nie wskazane, np. podczas oglądania telewizji. Lepszym wyjściem z sytuacji jest oglądanie TV lub czytanie w pozycji leżącej, która nie obciąża kręgosłupa.
Po pewnym czasie, w zależności od schorzenia i rodzaju stabilizacji, lekarz prowadzący zaleca pacjentowi zabiegi i ćwiczenia wspomagające proces rekonwalescencji. Są one indywidualnie dostosowane do schorzenia przebytego przez Pacjenta oraz skonsultowane i poprowadzone przez rehabilitanta. Należy podkreślić, że bardzo ważna jest systematyczna konsultacja z lekarzem prowadzącym, oraz praca z rehabilitantem podczas całego okresu leczenia.
Cały sukces polega w 50% na pracy lekarza, tzn. na poprawnym przeprowadzeniu zabiegu, oraz w pozostałych 50% na pracy Pacjenta: po pierwsze na stosowaniu się do zaleceń lekarza, po drugie na pracy własnej, wierze w sukces oraz cierpliwości.
